Boeddhistisch lesje in eenvoud

Bangkok, een dinsdag in augustus. Het is de laatste dag voor het vliegtuig terug naar huis. We zitten nog in een winkelcentrum als we besluiten toch nog het verlangde bezoek aan de smaragdgroene Boeddha te brengen. Uiterlijk moet hij indrukwekkend zijn, en ook het verhaal van die Boeddha spreekt tot de verbeelding. Bliksem trof een groot stenen boeddhabeeld enkele honderden jaren geleden. Dat deed de steen openbarsten en gezegend waren de getuigen daarvan. Uit het binnenste kwam de smaragden Boeddha tevoorschijn. Die moeten we zien. En vooral ervaren.

De Boeddha staat in Wat Pho, een tempel op het domein van het koninklijk paleis. De tuktuk heeft oponthoud, maakt herrie en stinkt. Het is al kwart over drie als we opgehouden door drukte en verkeersopstoppingen de ingang van de koninklijke domeinen bereiken. Om half vier sluit de poort. Vele bezoekers zijn in het zwart. De ceremoniën rond de overleden koning Bhumibol duren een jaar. Vele Thai krijgen zo de gelegenheid de mens te eren die naar hun overtuiging het dichtst bij de Boeddha staat.

De koning was al zeker tien jaar dement volgens de taxichauffeur. Dat is relevante informatie, want de afgelopen jaren heeft het leger het bestuur van het land overgenomen. “Dat is niet goed voor het land, niet goed.” En zijn zoon? “Ja hoor, die is een goede koning.” Wat zeg je anders over de volgende die het dichtst de Boeddha benadert.

Door de security gaat gemakkelijk. Je moet wel je tas openen, maar de blik die erin wordt geworpen laat de inhoud evengoed ongezien. Dus verder met de stroom mee. Een rijk geornamenteerde poort in een kraakwitte dubbelmanshoge muur, daar moeten we doorheen. Borden geven aan dat heren een lange broek tot op de voeten dienen te dragen. Vrouwen kunnen niet naar binnen met blote schouders. Sjaals voldoen niet. Hadden we kunnen weten. Wisten we ook eigenlijk wel. Wij zijn te naakt om het terrein van de dode Bhumibol en de smaragdgroene boeddha te betreden.

Marijke is in een zwarte zomerjurk, en met bedekte schouders maakt zij nog wel kans. Ik moet een broek, Rosa een t-shirt. Er wordt aan ons getrokken om te mogen gidsen. “U moet opschieten, om half vier sluit de poort. Ik heb wel een lange broek voor u. T-shirt moet u zelf kopen. U moet wel snel zijn” Het is druk. De broek- en t-shirtwinkel klein. Wij besluiten tot de aftocht.

Geen smaragden boeddha en geen dode Bhumibol. We slenteren de drukke straat weer op met een kokosijsje. Ook hier is markt. Heel Bangkok is markt, vaak gegroepeerd naar branche. Hier zijn de boeddhastallen. Van amulet tot manshoog. Ik word er aangesproken door een monnik in de voorgeschreven oranje pij. Uiterlijk doet hij denken aan Tich Nath Hanh. Oud. 76 blijkt. Beetje krom. Eén oog wit. Iets met koffie, murmelt hij. We moeten meekomen. En dat hij vlakbij woont. In the seventh section. Hij is nogal vasthoudend.

Geen smaragden boeddha, geen dode Bhumi, maar wel koffie met oranje monnik. Het is inderdaad vlakbij. Opnieuw dubbelsmanshoge muren. Iets minder kraakwit. Geen security. Stilte komt langzaam als we de drukke straat achter ons laten. Bij een blauwe deur tovert Tich sleutels uit zijn pij tevoorschijn. Hij opent de deur. Een brede gang fungeert als binnenplaats en die wordt niet vaak schoongemaakt. Een vies gekookt ei voor de katten is onaangeroerd.

Een tafel vol met lege oploskoffiepotten. Merk Davidoff. Ken ik alleen van aftershave. Zeker 50 potten. Hier moeten we zitten. Oude poststukken komen tevoorschijn. Van heel de wereld krijgt Tich post. Brieven, foto’s, enveloppen en dozen worden bewaard. Roemenië, Duitsland, Australie, Oostenrijkse landschapsfoto’s, een Italiaanse met Tich voor de blauwe deur. “Is…, is…, is…, islami” een foto van een gesluierd islamitisch meisje uit Indonesië. Tich is ontroerd, spreekt traag en herhaalt alles.

Ik verwacht een bedoeling. Moeten wij hem straks koffie sturen? Wil hij ons adres? Onze geesten gissen. Wat is het belang van Tich? Maar we hoeven maar te ontvangen. “Hollan’ Thailand very far away. In the hearts very close” zegt Tich. En we ontspannen. Raken klaar voor de ceremonie. Water in de fluitketel op een gastank om het hoekje. Drie glazen op het stoepje. Daarachter tegen de muur een vitrine. Allemaal lege oploskoffiepotten. Niet alleen Davidoff.

Een volle pot Davidoff wordt geopend. Eerst de koffie in het glas. Anderhalve volle eetlepel. Dan de melkpoeder. Anderhalve volle eetlepel. Dan de suiker. Ook anderhalf. Ik probeer de hoeveelheden manmoedig omlaag te communiceren. No sugar is aan dovemansoren gericht. Kokend water en dan roeren. Veel roeren. Groezelig gelig dienblaadje pakken. Drie glazen er op. “Don’t you drink coffee?”, probeert Marijke nog.

Met het groezelige dienblaadje naar het groezelige aanrecht. Een blikje gezoete stroperige melk komt tevoorschijn. Ieder glas een scheutje. Weer roeren. Ketel pakken. Meer water toevoegen. Weer roeren. “You drink coffee, me happy, you drink coffee, me happy, you coffee, me happy.” Het lijkt een mantra. Het ís een mantra.

De koffie is klaar.

Rosa neemt het dienblad in ontvangst. “Mijn eerste koffie” zegt ze. Ceremoniële koffie. Drinken lijkt bijzaak. We nippen. Onze hersenen kraken weer. Hoe lossen we dit op? Waar gaan we deze zoete overdaad laten? Marijke is al dagen aan de dunne en heeft suiker nodig. Komt goed uit. De boodschap ontvangen we. “Hollan’ Thailand very far away. In the hearts very close.”

Ik sta op en ga deze gang nog wat verder verkennen. Nonchalant met de koffie in de hand. Tich zit aan tafel, let niet op mij. Murmelt verder. Vertelt herhaaldelijk dat hij Rosa very beautiful vindt. Ik loop de hoek om, verder de gang in. Vele potten met planten kijken mij aan, verlangend naar suiker. Welwillend deel ik mijn koffie. Twee glazen heb ik in de aanbieding, want ook Rosa komt niet ver met haar eerste koffie.

Ook de groepsfoto gebeurt ceremonieel. Tich heeft een formelere pij aangetrokken. Hij trekt zijn oranje doeken nog eens recht. Hij zit al op de stoel. Rechtop, zijn handen op zijn dijbenen. Rosa ernaast, Marijke ernaast, we volgen zijn voorbeeld, handen keurig. Zelfontspanner klaarzetten en ik kan achter het stel plaatsnemen.

Het is tijd voor afscheid. Maar dan trekt Tich een handje bankbiljetten tevoorschijn. Heeft hij dan toch nog geld nodig? Wat is de programmering van ons denken toch hardnekkig. Maar snappen wat de bedoeling is, is opnieuw lastig. Euro’s, roebels, Cambodjaanse rielen, Indonesische rupiah’s, Australische dollars. We willen hem Thaise Bhat geven. Maar dat wil hij niet. Sterker, ik krijg 100 Baht in mijn handen gedrukt. Dan kan ik nog eens aan hem denken!

We beloven Tich een eurobiljet te sturen, en koffie natuurlijk ook. En een afdruk van de foto. Ik moet denken aan mijn oma. “Ik zal voor jullie bidden”, zei zij altijd als we weer op reis gingen. Tich heeft voor ons gebeden. “Happy ’n long life”.

We staan weer bij de blauwe deur. Nog een keer een foto. Tich staat fier rechtop met een serieuze blik. Marijke wil zijn hand schudden, maar dat kan niet. We buigen, nog eens en nog eens. Dan lopen we richting de poort. Tich blijft staan en kijkt ons na. Als we bij de poort zijn, en de drukke straat weer voor ons zien, staat hij daar nog.

We zijn dankbaar voor deze ontmoeting in eenvoud, een lesje in dankbaarheid en vrijgevigheid. Geen smaragden Boeddha of Dode Bhumibol, maar een gewone monnik in oranje pij.

Serenity prayer roept op tot presence

coachingPresenceSerenityPrayer

Schenk ons de kalmte om de dingen te accepteren die we niet kunnen veranderen,
de moed om  te veranderen wat we wel kunnen veranderen,
en de wijsheid om het verschil daartussen te kennen.

Grant us the serenity to accept the things we cannot change
the courage to change the things we can,
and the wisdom to know the difference.

Het was (volgens Wiki*) Reinhold Niebuhr die claimt auteur te zijn van dit gebed. Een Amerikaan met ongetwijfeld Duitse voorouders. Hij was theoloog, ethicus, en maatschappijcriticus. Veel Amerikaanse democraten dwepen in hun denken beïnvloedt te zijn door deze man. Obama, Luther King en Hillary Clinton, zijn slechts een paar voorbeelden. Ik geef hen geen ongelijk en geloof zeker dat zij hun best gedaan hebben uitdrukking te geven aan de oproep van dit gebed.

“Serenity prayer roept op tot presence” verder lezen

Loslaten als moedige daad

Nelson Mandela accepterenJe moet het maar loslaten.” Wie heeft nooit dit advies te horen gekregen? En hoe klonk dat? Waarschijnlijk als een loze kreet. Om er maar vanaf te zijn, en over te gaan naar het volgende onderwerp. Maar alleen die boodschap te horen, is als een kind met badwater en al weggooien.

Waarlijk loslaten getuigt van wijsheid. Daar heeft Nelson Mandela veel over geschreven in zijn biografie: Long walk to freedom. “Loslaten als moedige daad” verder lezen

Goed presenteren of lesgeven: eerst de wil wekken

kathedraalStel je voor de middeleeuwen. Twee steenhouwers hakken en sjouwen met stenen. Eén opgewekt, één zichtbaar lijdend. Een voorbijganger merkt beide arbeiders op en vraagt wat ze doen. De lijdende arbeider antwoordt: “Zie je dat niet? Ik ben stenen aan het sjouwen!”De opgewekte arbeider antwoordt: “Ik bouw een kathedraal”.

De bron van dit verhaal kan ik mij niet meer herinneren. Maar ik moest er vandaag aan denken na een dag les over lesgeven. Als je je toehoorders wilt boeien, leer ze dan verlangen naar de zee, dan willen ze vanzelf leren knopen te leggen. Leuk om daar op deze manier weer aan herinnerd te worden. Ik zal beschrijven wat dat betekent, of je nu een presentatie moet geven, of een klas vol pubers voor je neus hebt. “Goed presenteren of lesgeven: eerst de wil wekken” verder lezen

Omgaan met emotie, crisis en tegenslag – 6 tips

Coaching bij Emoties Tegenslag Crisis

 Misschien ben je je baan kwijt. Misschien loopt het niet (meer) zo lekker in je relatie. Misschien ben je boos omdat een ander niet werkelijk luistert. Of bang en depressief door ziekte of ongeluk. Het zijn situaties waarbij emoties komen kijken. Die emoties vertroebelen je zicht op de werkelijkheid; ze kunnen je volledig in beslag nemen. Hoe ga je daarmee om?
“Omgaan met emotie, crisis en tegenslag – 6 tips” verder lezen

Online coaching voor leerkrachten werkt

Online coaching is booming. Enkele scholen in het primair onderwijs laten hun medewerkers gebruik maken van de iCounsellor, een webbased tool voor online begeleiding. De lol voor ons als begeleiders is vooral het enthousiasme van de deelnemers. Inmiddels zijn we echt gaan geloven wat de boekjes ons vertelden: online coaching werkt echt! Waarom het werkt, dat vertelden de deelnemers ons in de uitgebreide evaluatie.

Het klinkt misschien alsof ikzelf verbaasd ben over de positieve resultaten van de evaluatie. En eigenlijk was ik inderdaad nog verrast. Geloofde ik er nog niet in? “Online coaching voor leerkrachten werkt” verder lezen

Zonder pijn geen verandering (vaak)

vlinderOp een dag ontstond er een klein gaatje in de cocon. Een man die toevallig voorbijkwam, stopte en observeerde urenlang de opgesloten vlinder. Deze probeerde tevergeefs door het kleine gaatje te kruipen. Na lange tijd leek het alsof hij het opgaf. Toen besloot de man om hem te helpen. Hij pakte zijn zakmes en opende de cocon. De vlinder kwam er meteen uit, maar zijn lichaam was mager en versuft. Zijn vleugels waren niet goed ontwikkeld en bewogen amper. De man bleef hem gadeslaan en dacht dat hij zijn vleugels nog wel zou openen. Dat gebeurde echter niet. Hij bleef zich over de grond voortslepen met zijn magere lichaam en zijn verschrompelde vleugels. Hij heeft nooit kunnen vliegen.

Deze tekst kwam ik tegen op de site van collega Jan Kok. Als bioloog, counsellor en trainer voelde ik mij meteen aangesproken. Het roept allerlei associaties bij mij op. Van keizersnedes tot coachcontacten en de U-theorie. Heel concreet doet me denken aan de training die ik geef voor studenten van een opleiding voor Coaching en Counselling. Als coach, counsellor, therapeut, begeleider is het zo fijn om ondersteunend te kunnen zijn. Maar de bovenstaande tekst beschrijft maar al te goed hoe belangrijk het is om het niet voor de ander op te lossen. “Zonder pijn geen verandering (vaak)” verder lezen

Bejegening van betekenis: geen karwei

kookplaatHoe je met een kleine actie van betekenis kunt zijn. Ik geef training in bejegening, maar moet af en toe ook zelf weer herinnerd worden hoe weinig er nodig is voor een groot effect. Een vriendelijk gebaar kan een helende werking hebben, dat voelde ik weer aan den lijve.

Het was zo’n zaterdag dat je dacht even een klusje te kunnen doen. Heerlijk om even niet met je kop bezig te zijn, maar handen kunt laten wapperen. “Bejegening van betekenis: geen karwei” verder lezen

Leiderschap delen – met principes uit Theory U

Sinds 2004 organiseer ik samen met een groep counsellors en coaches workshops voor persoonlijke groei. Wij doen dat op basis van Shared Leadership. Dat wil zeggen, we leiden zo’n weekend met zijn zessen en soms zelfs met zijn achten. We delen de leiding. De ervaring leert dat dat dus kan. Maar hoe? Wat is daarvoor nodig? En is dat bruikbaar voor bijvoorbeeld een MT?

Om dergelijke vragen te beantwoorden geef ik een inkijkje in onze organisatie. “Leiderschap delen – met principes uit Theory U” verder lezen

Bottom-up of top-down management: de natuur als metafoor

voedselwebOp het eiland Aldabra, het meest ver weg gelegen eiland ter wereld, leven reuzeschildpadden. Hoge dichtheden van deze schildpadden grazen uitgestrekte grasvelden af tot 5 mm. Wanneer gedeelten van deze grasvelden worden omheind, schieten de grassen, struiken en uiteindelijk bomen uit de grond. Dit is een voorbeeld van een overheersende top-down kracht in de natuur. “Bottom-up of top-down management: de natuur als metafoor” verder lezen